Wikinews:Zalecenia edycyjne

Z Wikinews, wolnego źródła informacji.
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spis treści pomocy
Zasady
Pomoc techniczna
Pisanie artykułów
Normy zachowania

Zalecenia edycyjne są zbiorem rad i zasad mówiących jak należy pisać artykuły na serwis Wikinews. Jeśli masz jakieś wątpliwości co do nazwy artykułu, jego zawartości czy kategorii - zajrzyj tutaj.

Tematy artykułów[edytuj]

Pamiętaj, aby wybrać temat dokładnie opisujący wydarzenie, ale nie za długi. W żadnym wypadku nie pisz ogólnikowego tematu, np. "Kolejny pożar ugaszony". Oto kilka przykładów:

  • NIE: "Kolejny pożar ugaszony", ponieważ w każdym miejscu na świecie może być ugaszony pożar
  • TAK: "Strażacy ugasili pożar lasu w Brzęczyszczykiewie"
  • NIE: "Nowy procesor Intel", gdyż ta firma może jeszcze produkować nowe procesory
  • TAK: "Intel ogłosił powstanie procesora X78Z-24"
  • NIE: "Sukces Wikinews", ponieważ nie wiadomo o jakim sukcesie mowa, poza tym nie oceniamy.
  • TAK: "Polskie Wikinews ma już 200 000 artykułów"

Zobacz też: Wikinews:Nazewnictwo artykułów.

Szablon artykułu[edytuj]

Na samym początku, w pierwszym wersie podajemy datę. W kodzie strony wygląda to tak: {{Data|17 października 2017|wtorek}}. Następnie piszemy treść artykuł. Warto w nim dodać linki do Wikipedii lub do siostrzanych projektów Wikimedia.

Nie możesz kopiować artykułów z innych stron, czy źródeł prasowych - wyjątek stanowią te, które udostępniają swój wkład na licencji Creative Commons Atribunowikiion lub w domenie publicznej. Możesz jedynie pobierać z nich informacje, a i tak wskazane byłoby, gdybyś to sam uzyskał daną informację, prosto od głównego źródła. Podaj źródła, z których korzystałeś/aś. Na samym końcu, podaj kategorię (zazwyczaj da się zamieścić kilka) twojego artykułu, a jeżeli artykuł jest w innych wersjach językowych Wikinews, to także linki interwiki.

Pisanie artykułu[edytuj]

Podczas pisania newsa (depeszy), należy pamiętać o tym, iż jest to bezstronna i neutralna informacja dotycząca aktualnych wydarzeń. News z reguły powinien skupiać się tylko i wyłącznie na jednym, przedstawionym w temacie wątku. News nie jest tym samym co reportaż czy felieton - nie ma w nim miejsca na opisywanie własnych przeżyć czy emocji.

Przy pisaniu newsa używamy czasu przeszłego (wyjątek stanowią zapowiedzi przyszłych wydarzeń, lub relacje z wydarzeń właśnie trwających).

Nazwy własne (w tym imiona i nazwiska) piszemy według zasad powszechnie przyjętych w polskich serwisach informacyjnych. Dlatego przed podaniem informacji należy sprawdzić jak daną nazwę podają inne media (np. Ahmedineżad, nie Ahmadinajad; Waszyngton, nie Washington; Jaunde, nie Yaoundé; Pekin, nie Beijing). Przy nazwach własnych krain i ich mieszkańców stosujemy żelazną zasadę: Afryka/Afrykanin, Francja/Francuz, ale Warszawa/warszawianin, Gdańsk/gdańszczanin. W przypadku wątpliwości stosujemy metodę opisową: Mandżuria/mieszkaniec Mandżurii, Ajaccio/mieszkaniec Ajaccio lub Kamczatka/mieszkaniec Kamczatki). Zawsze warto jednak sprawdzić poprawność w słowniku ortograficznym języka polskiego.

Cytaty w newsach są dopuszczalne jeżeli zastosowana zostanie następująca formuła: "jak podaje PAP taka sytuacja może potrwać jeszcze trzy dni" lub "według Gazety Wyborczej prokuratura zajmie stanowisko najdalej pojutrze". Powołanie się na źródło przy zastosowaniu w/w formuł jest zawsze dopuszczalne. Niedopuszczalne jest natomiast dodanie komentarza własnego: "według Gazety Wyborczej prokuratura zajmie stanowisko najdalej pojutrze, ale naszym zdaniem nastąpi to dopiero we wtorek".

Generalnie news powinien, oprócz nagłówka, zawierać następujące informacje (z powołaniem na źródło lub źródła):

  • Miejsce i czas zdarzenia
  • Uczestniczące w nim strony
  • Opis przebiegu zdarzenia
  • Bezpośrednie skutki

Przykład:

Zderzenie autobusów w Mońkach

Mońki (Podlaskie) - Dzisiaj, ok. godz. 6.50, na skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Lipowej doszło do zderzenia dwóch autobusów Miejskiego Przedsiębiorstwa Transportowego. Autobus linii 16 nie zatrzymał się na stopie i zajechał drogę autobusowi linii 7. Doszło do kolizji; Radiowa Agencja Informacyjna twierdzi, że oba pojazdy zostały poważnie uszkodzone, a 9 osób z lekkimi obrażeniami trafiło do szpitali. Zdaniem PAP rannych zostało 7 osób, w tym dwie ciężko.

Jeżeli wikireporter znajdował się w tym czasie na miejscu i dokonał pewnych czynności reporterskich, powyższa depesza może nosić dopisek: Wikinews dowiedziały się w Komendzie Powiatowej Policji, że winę ponosi prawdopodobnie kierowca autobusu linii 16, 44-letni Alojzy N., mieszkaniec Białegostoku. Zdaniem rzecznika KPP, insp. Zbigniewa Klosza, prokuratura już wszczęła przeciwko podejrzanemu postępowanie wyjaśniające.

W przypadku, gdy źródła, z których korzystamy, nie są ze sobą zgodne (a zdarza się, że podają wykluczające się informacje) wybieramy wersję najbardziej prawdopodobną. Pamiętajmy - to Wiki! Zawsze można nanieść poprawki lub uzupełnić newsa nowymi danymi.

Źródła[edytuj]

Przyjmujemy następujące nazewnictwo wykorzystanych źródeł, które może być lekko, aczkolwiek nie drastycznie modyfikowane:

Dobrze jest użyć szablonu {{źródło}}:

{{Źródło
|url    = http://tu_adres_strony_serwisu
|tytuł  = Tytuł artykułu źródłowego
|autor  = Imię Nazwisko / lub pseudonim
|źródło = Nazwa serwisu / czasopisma
|data   = DD miesiąca RRRR
}}
 

Wszystkie wykorzystane źródła muszą być wymienione, a spis źródeł poprzedzamy nagłówkiem == Źródła ==.

Pamiętaj, aby jedynie pobierać informacje z tych źródeł, a nie kopiować z nich tekst i wklejać go do Wikinews!

Wikinews prowadzi także współpracę z innymi serwisami informacyjnymi. Zgodziły się one na udostępnieni publikowanych w nich wiadomości na licencji Creative Commons. Dzięki temu zawarte w nich informacje mogą być przenoszone do Wikinews bez konieczności formułowania nowych zdań. Pamiętać należy jednak o sprawdzeniu neutralności tekstu, jego wiarygodności, oraz czy nie narusza on praw autorskich serwisów trzecich. Więcej na temat współpracujących serwisów na stronie Wikinews:Współpraca z innymi serwisami.

Linki Wikipedia[edytuj]

Różnicą pomiędzy Wikinews, a innymi serwisami informacyjnymi jest nasza integracja z Wikipedią, wolną encyklopedią. W naszych artykułach znajdują się linki do haseł pochodzących z Wikipedii, dla łatwiejszego zorientowania się użytkownika w sytuacji. Dla przykładu, czytając artykuł o wojnie w danym państwie, użytkownik może kliknąć na link Wikipedii w artykule i przejść do odpowiedniej strony w encyklopedii, na której przeczyta historię danego państwa i prawdopodobnie dowie się - dlaczego jest ono teraz w takim stanie.

Aby wstawić link Wikipedii na stronę, zastąp dane słowo lub wyrażenie w tekście podanym formatem: [[w:Nazwa Hasła Wikipedii|tekst artykułu newsowego, który zamieni się w link]], albo krócej: [[w:Nazwa artykułu|]].

Kategorie[edytuj]

W Wikinews znajduje się wiele kategorii. Począwszy od ogólnych, typu Polska i Europa, aż do tych drobnych mówiących o poszczególnych dyscyplinach sportowych, klubach piłkarskich, itd. Sam możesz dodać kategorię, jednak upewnij się, że jest związana z daną wiadomością.

Artykuł staraj się przypisać do wielu kategorii. Przykładowo artykuł Środa w Lidze Mistrzów (23.02.2005) powinien należeć do kategorii Kategoria:Liga Mistrzów UEFA, Kategoria:Piłka nożna oraz do Kategoria:Sport. Dzięki temu zainteresowanym wydarzeniami związanymi z daną kategorią łatwiej będzie go odnaleźć

Wyjątkiem od tej reguły jest to, że do artykułów, których "główną" kategorią jest Polska, nie wstawiamy kategorii Europa. Oczywiście gdy artykuł dotyczy i Polski, i Europy, należy dodać go do obu kategorii.

Linki interwiki[edytuj]

Jeśli to możliwe, przed zamieszczeniem swojego artykułu sprawdź, czy nie istnieje on w innych serwisach Wikinews. Jeśli np. zobaczysz artykuł o tej samej tematyce w angielskich Wikinews, możesz dodać link interwiki do niego w swoim artykule. Wystarczy wpisać pod koniec artykułu [[en:The English version of my article]]. Po zaakceptowaniu zmian, po lewej stronie twojego artykułu pojawi się odnośnik do jego angielskiej wersji. Możesz też wejść do angielskiej wersji tego artykułu i dodać tam odnośnik do jego polskiej wersji wpisując [[pl:Polska wersja tego artykułu]].

Linki interwiki powinny być wstawiane w kolejności alfabetycznej, czyli:

[[bg:]] [[de:]] [[en:]] [[es:]] [[fr:]] [[it:]] [[nl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[sv:]] [[uk:]]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]