Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie C-521/21, w którym stwierdził systemowy problem wadliwych powołań sędziów w Polsce

czwartek, 26 marca 2026

W wyroku z 24 marca 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w sprawie C-521/21, że same nieprawidłowości w procesie powoływania sędziów w Polsce nie stanowią automatycznej podstawy do zakwestionowania ich niezawisłości. Według TSUE podważenie statusu sędziego wymaga kompleksowej oceny indywidualnych okoliczności towarzyszących każdej nominacji. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że skala problemu – obejmująca około 3 tysięcy osób (blisko 1/3 składu sędziowskiego w kraju) – wymaga wprowadzenia rozwiązań ustawowych, które skutecznie przywrócą zaufanie publiczne do polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Trybunał Sprawiedliwości rozpatrywał pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto dotyczące legalności statusu sędziów powołanych przy udziale KRS po 2017 roku. Sprawa zbiega się w czasie z pracami nad „ustawą praworządnościową”, która zakłada systemowe rozwiązanie problemu tzw. neosędziów. Projekt przewiduje unieważnienie uchwał KRS o powołaniu sędziów sądów powszechnych, SN i NSA, przy jednoczesnym utrzymaniu nominacji dla asesorów i referendarzy. Zgodnie z planem, sędziowie awansowani mieliby wrócić na poprzednie stanowiska (z czasową delegacją do obecnych jednostek), natomiast osoby spoza zawodu straciłyby status sędziego, z opcją przejścia na stanowisko referendarza. Fundamentem zmian jest uznanie obecnego składu KRS za organ niekonstytucyjny.

Źródła

Patrycja Rojek-Socha, Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska – TSUE: Sędzia "neo"? Nie wystarczy, by stwierdzić, że nie jest niezawisły – prawo.pl, 24 marca 2026
Ministerstwo Sprawiedliwości – Wyrok TSUE: Potwierdzenie systemowego problemu wadliwych powołań sędziowskich w Polsce – gov.pl, 25 marca 2026
Krzysztof Michałowski – TSUE wydał wyrok dotyczący statusu sędziów sądów powszechnych powołanych na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS – Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, 24 marca 2026
WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba) z dnia 24 marca 2026 r.(*) – infocuria.curia.europa.eu, 24 marca 2026