Sierp i młot widać z ulicy. Czy sowieckie symbole zostaną usunięte?

czwartek, 6 listopada 2025

Mieszkańcy ponownie powrócili do tematu widocznego symbolu sierpa i młota na cmentarzu w Koszalinie i pytają, dlaczego nie można go zdemontować. Sprawa powraca cyklicznie wraz z dyskusją o symbolach komunistycznych w miejscach pamięci.

Zgłoszenia dotyczą elementów upamiętnienia żołnierzy Armii Czerwonej. Według dotychczasowych wyjaśnień przy podobnych sprawach kluczowe są przepisy o ochronie miejsc spoczynku i grobów wojennych oraz podział kompetencji między samorządem, wojewodą, konserwatorem zabytków i Ministerstwem Kultury. W praktyce oznacza to, że samorząd nie może samodzielnie usuwać symboli z takich nekropolii bez formalnych decyzji właściwych organów i uzgodnień konserwatorskich. W Koszalinie temat był już wcześniej poruszany m.in. w interpelacjach radnych.

Z publikacji lokalnych mediów wynika, że w przypadku pomników na cmentarzach wojennych stanowisko resortu kultury i służb konserwatorskich bywa ostrożne – podkreśla się konieczność poszanowania charakteru miejsca pochówku, nawet jeśli widnieją na nim symbole kojarzone z ustrojem totalitarnym. Jednocześnie to wojewoda może inicjować działania, a każda ingerencja wymaga podstawy prawnej i uzgodnień.

	Mimo pełnego zrozumienia dla faktu, iż w obecnej sytuacji pomnik z komunistyczną symboliką na koszalińskim cmentarzu może wywoływać negatywne skojarzenia, to apeli mieszkańców o ich usunięcie nie można rozpatrzyć pozytywnie. Ponadto, zgodnie z sugestią Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, koszaliński samorząd zachowuje ostrożność z uwagi na troskę o Polskie Cmentarze Wojenne w Katyniu i Miednoje.
— Anna Makarewicz, rzecznik prasowy prezydenta Koszalina

Pomysł ustawienia tablic informacyjnych

Wśród propozycji mieszkańców pojawił się pomysł umieszczenia przy kwaterze żołnierzy sowieckich i pomniku „Braterstwa Broni” tablic informacyjnych. Miałyby one wyjaśniać historyczne tło powstania miejsca, kontekst umieszczenia symboliki sowieckiej oraz aktualne uwarunkowania prawne, które uniemożliwiają jej usunięcie.

Rzeczniczka prezydenta Koszalina przyznała, że taki pomysł jest godny rozważenia, ale jego realizacja również wymagałaby decyzji wojewody zachodniopomorskiego, który sprawuje nadzór nad cmentarzami wojennymi i może finansować tego typu przedsięwzięcia.

Za postawieniem tablic opowiada się m.in. były senator RP i opozycjonista z czasów PRL Paweł Michalak , który wcześniej uczestniczył w działaniach na rzecz przeniesienia pomnika „Zwycięskiej Armii Radzieckiej” z centrum miasta na teren cmentarza.

	Nie chodzi mi tutaj o jakiekolwiek usuwanie grobów, czy burzenie pomników, a tylko o usunięcie symboli sowieckiego totalitaryzmu, który mocno doświadczył nasz kraj i inne narody. Totalitaryzmu, który był winny cierpienia i śmierci milionów ofiar. To kwestia elementarnego szacunku wobec nich i wobec nas samych. Bardzo liczę na to, że w końcu narodzi się inicjatywa ustawodawcza, która do tych zmian w prawie doprowadzi.
— Paweł Michalak

Źródła

Piotr Polechoński – Sierp i młot widać z ulicy. Czytelnicy pytają, dlaczego tych sowieckich symboli nie można usunąć? – Głos Koszaliński, 6 listopada 2025
ks. Wojciech Parfianowicz – Czego to znak? (o symbolach na cmentarzu w Koszalinie) – Gość Koszalińsko-Kołobrzeski, 16 czerwca 2018

Wiadomość z serwisu regionalnego województwa zachodniopomorskiego
Wikinews Zachodniopomorskie Ta wiadomość dotyczy bieżących wydarzeń w województwie zachodniopomorskim. Zobacz także aktualne wydarzenia z: Szczecina, Koszalina, Stargardu, Kołobrzegu, Świnoujścia pozostałych miejscowości