Rosja: żądania z 2021 roku, w tym wycofanie NATO z Polski, „punktem wyjścia” rozmów pokojowych

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej sygnalizuje, że rozmowy o zakończeniu wojny na Ukrainie powinny rozpocząć się od rosyjskich postulatów sformułowanych jeszcze przed pełnoskalową inwazją z 24 lutego 2022 roku. Wśród nich wymieniane jest m.in. ograniczenie obecności wojskowej i infrastruktury NATO w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce.
Według relacji mediów szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow wskazuje, że warunki porozumienia powinny dotyczyć „podstawowych przyczyn” konfliktu, a członkostwo Ukrainy w NATO jest dla Rosji nie do zaakceptowania. W polskich komentarzach podkreślano, że w tej logice Rosja wraca do żądań obejmujących m.in. wycofanie wojsk NATO z Polski.
Rosja po raz pierwszy przedstawiła te postulaty w grudniu 2021 roku, publikując projekty porozumień o „gwarancjach bezpieczeństwa” wobec USA i NATO. Wśród żądań znalazły się m.in. zakaz dalszego rozszerzenia Sojuszu, ograniczenie aktywności wojskowej NATO w Europie Wschodniej oraz powrót do rozmieszczenia infrastruktury i sił w Europie do stanu sprzed maja 1997 roku. Rosyjskie MSZ domagało się również, by NATO wycofało deklarację ze szczytu w Bukareszcie z 2008 roku, w której Sojusz zapowiedział przyszłe członkostwo Ukrainy i Gruzji.
Rosyjscy przedstawiciele odrzucają także koncepcję rozmieszczenia na Ukrainie międzynarodowych kontyngentów państw europejskich jako sił „gwarantujących pokój” po ewentualnym zawieszeniu broni. Wcześniej Władimir Putin ostrzegał, że „zagraniczne wojska” rozmieszczone na Ukrainie byłyby dla Rosji „legalnymi celami” do ataku.
Kreml podnosi ponadto kwestię wyborów prezydenckich na Ukrainie mimo trwającej wojny i obowiązującego tam stanu wojennego. W maju 2024 roku Putin mówił o potrzebie przeprowadzenia takich wyborów po upływie kadencji Wołodymyra Zełenskiego; w kolejnych miesiącach temat pojawiał się również w doniesieniach o rozmowach USA–Rosja i o propozycjach rozejmu.
Źródła
[edytuj | edytuj kod]- Marcin Wyrwał – Marcin Wyrwał: Moskwa wraca w negocjacjach do żądań wycofania NATO z Polski – Onet Wiadomości, 2 stycznia 2026
- Ławrow poucza Zachód: Rosja ma strategiczną inicjatywę na Ukrainie – Bankier.pl (za: Reuters), 30 grudnia 2025
- Russia urges NATO to break promise to Ukraine as part of security guarantees – Reuters, 10 grudnia 2021
- Press release on submitting a written reaction to the US and NATO responses to Russian draft documents on security guarantees – Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej, 17 lutego 2022
- Russia demands NATO roll back from East Europe and stay out of Ukraine – Reuters, 17 grudnia 2021
- Press conference (transcript) – NATO, 25 lutego 2022
- Russia says NATO must disavow 2008 membership promise to Ukraine – Reuters, 18 lutego 2025
- Russia rules out 'any options' for European peacekeepers in Ukraine – Reuters, 26 lutego 2025
- Putin says foreign troops in Ukraine would be legitimate targets – Reuters, 5 września 2025
- Putin says Ukraine should hold presidential election – Reuters, 28 maja 2024
- Exclusive: U.S. wants Ukraine to hold elections following a ceasefire, says Trump envoy – Reuters, 1 lutego 2025

