Reforma ortografii od 2026 roku. Szkoły szykują się do zmian

czwartek, 1 stycznia 2026

Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie nowe zasady ortografii polskiej, ogłoszone w maju 2024 roku przez Radę Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk. Celem reformy jest uproszczenie i ujednolicenie pisowni języka polskiego poprzez ograniczenie wyjątków i przepisów wymagających rozbudowanej analizy znaczeniowej.

Pakiet zmian obejmuje m.in. konsekwentne zapisywanie wielką literą nazw mieszkańców miast, dzielnic i wsi, podwyższenie rangi nazw marek i modeli produktów (również wtedy, gdy funkcjonują jako wyrazy pospolite) oraz łączną pisownię partykuły „nie” ze stopniem najwyższym przymiotników i przysłówków. Pierwotnie zmiany stanowiły o opuszczeniu wariantów w zapisie nazw geograficznych typu „jezioro X” i „Jezioro X” ale Rada wycofała się z tego punktu. Reformatorzy zakładają, że ujednolicenie tych obszarów ograniczy liczbę błędów i pozwoli autorom tekstów skupić się na innych aspektach poprawności.

Zmiany pociągają za sobą przygotowania w szkołach. Dyrektorzy i nauczyciele języka polskiego organizują szkolenia, opracowują zestawienia dotychczasowych i nowych reguł oraz aktualizują scenariusze zajęć. W wielu placówkach przewidziano krótki okres przejściowy w ocenianiu, w którym oba warianty zapisu będą akceptowane, a następnie będzie następować stopniowe zaostrzenie kryteriów. Wsparcie dotyczy także uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, dla których planuje się materiały dostosowane i wydłużoną adaptację do nowych zasad.

Resortowe i samorządowe ośrodki doskonalenia rekomendują wykorzystanie narzędzi cyfrowych, zaktualizowanych aplikacji do ćwiczeń oraz krótkich testów diagnostycznych, które pozwolą monitorować postępy i wskazać obszary wymagające dodatkowych wyjaśnień. Szkoły informują rodziców o harmonogramie wdrożenia, przekazują listy rekomendowanych materiałów i zachęcają do wspólnego utrwalania zmian w domu.

Rada Języka Polskiego podkreśla, że reforma ma charakter porządkujący i wpisuje się w długą tradycję aktualizacji norm pisowni. Powodzenie wdrożenia w edukacji ma zależeć od jasnej komunikacji, jednolitej bazy materiałów oraz systematycznej ewaluacji efektów nauczania.

Źródła

Komunikat Rady Języka Polskiego w sprawie zmian w ortografii od stycznia 2026 r. – sjp.pwn.pl
Reforma ortografii 2026 – jak przygotować uczniów do nadchodzących zmian? – kongrespolonistyczny.pl, 1 stycznia 2026