Parlament Europejski opowiada się za ochroną twórców przed niekontrolowanym rozwojem GenAI

wtorek, 10 marca 2026

10 marca 2026 roku, Parlament Europejski przyjął w głosowaniu plenarnym przełomowy raport (JURI/10/02343) dotyczący generatywnej sztucznej inteligencji i praw autorskich. Dokument stanowi wezwanie do wprowadzenia surowych zasad przejrzystości oraz zapewnienia twórcom wynagrodzeń za wykorzystywanie ich dzieł w procesie trenowania modeli AI.

Przyjęty tekst jest bezpośrednią odpowiedzią na rosnące obawy sektora kultury wobec dominacji globalnych gigantów technologicznych. Parlament wskazał, że obecny model rozwoju sztucznej inteligencji opiera się na nietransparentnym wykorzystywaniu dorobku milionów autorów.

Raport zakłada pięć kluczowych filarów nowej regulacji:

zapewnienie pełnej przejrzystości co do źródeł danych treningowych,
zagwarantowanie twórcom odpowiedniego wynagrodzenia,
rozwój mechanizmów licencjonowania zbiorowego,
wprowadzenie domniemania wykorzystania chronionych treści w przypadku braku przejrzystości dostawcy AI,
objęcie przepisami wszystkich systemów GenAI dostępnych na rynku unijnym.

„To ważny moment, ponieważ stawką jest nie tylko przyszłość prawa autorskiego, lecz także przyszłość europejskiej kultury” – skomentował dr Miłosz Bembinow, Prezes Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.

Podkreślił on, że bez sprawnych mechanizmów licencyjnych nie będzie możliwa realna ochrona autorów.

Sektor kreatywny generuje obecnie blisko 7% PKB Unii Europejskiej i zapewnia ponad 8 milionów miejsc pracy. Eurodeputowani ostrzegają, że brak ochrony prawnej doprowadzi do dalszego drenażu wartości z europejskiej gospodarki do pozaeuropejskich platform technologicznych.

Źródła

Parlament Europejski – Wyniki głosowań - wtorek, 10 marca 2026 r. – europarl.europa.eu, 10 marca 2026

Parlament Europejski – REPORT on Generative AI and Copyright: ensuring transparency and fair remuneration (A-10-2026-0019) – europarl.europa.eu, 10 marca 2026
ZAiKS – Parlament Europejski przyjął raport w sprawie generatywnej sztucznej inteligencji i praw autorskich – zaiks.org.pl, 10 marca 2026