Interpelacja poselska w sprawie ograniczenia finansowania edukacji domowej

poniedziałek, 28 lipca 2025

30 czerwca 2025 roku do Ministra Edukacji wpłynęła interpelacja poselska numer 10621, dotycząca planowanego ograniczenia finansowania edukacji domowej. Posłowie, zaniepokojeni projektem rozporządzenia Ministra Edukacji z 18 czerwca 2025 roku, domagali się wyjaśnień w sprawie, jak to określili, „drastycznych zmian” w finansowaniu. Podkreślono, że te zmiany mogą naruszać konstytucyjne prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami oraz dyskryminować rodziny korzystające z edukacji domowej.

W ramach interpelacji zadano szereg szczegółowych pytań, w tym:

Motywacje stojące za rzekomą dyskryminacją rodzin korzystających z edukacji domowej.
Rzeczywiste koszty przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych i obsługi administracyjnej dzieci w nauczaniu domowym.
Przyczyny wykluczenia z finansowania dzieci realizujących roczne przygotowanie przedszkolne w formie edukacji pozaszkolnej.
Wysokość środków przeznaczanych przez szkoły na wsparcie dzieci w nauczaniu domowym.
Termin uzupełnienia danych dotyczących edukacji domowej za rok szkolny 2024/2025 na portalu dane.gov.pl oraz aktualna liczba dzieci korzystających z edukacji domowej.
Plany Ministerstwa dotyczące zmian w funkcjonowaniu nauczania domowego w zapowiadanym projekcie reformy oświaty na rok szkolny 2025/2026.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji, Henryk Kiepura, udzielił odpowiedzi na interpelację, wyjaśniając podstawy i konsekwencje planowanych zmian.

Ministerstwo podkreśliło, że niższa kwota przeznaczana na ucznia w edukacji domowej wynika ze znacznie niższych kosztów kształcenia w porównaniu do ucznia uczęszczającego do szkoły stacjonarnej. Szkoły ponoszą jedynie minimalne wydatki związane z klasyfikacją oraz ewentualne koszty dodatkowych zajęć. Zdaniem ministerstwa, nie można mówić o naruszeniu zasady równości, ponieważ uczniowie spełniający obowiązek szkolny poza szkołą znajdują się w odmiennej sytuacji prawnej.

Zaznaczono, że obniżenie kwoty potrzeb oświatowych nie jest próbą dyskredytacji edukacji domowej, a obowiązujące przepisy zapewniają rodzicom pełne prawo decydowania o formie edukacji swoich dzieci. System finansowania edukacji, w tym edukacji domowej, jest skonstruowany tak, aby w dużym stopniu uwzględniał koszty realizacji poszczególnych zadań oświatowych, różnicując środki w zależności od wielu czynników (np. niepełnosprawność, przynależność do oddziałów sportowych, lokalizacja szkoły).

W kwestii wykluczenia z finansowania dzieci realizujących roczne przygotowanie przedszkolne w formie edukacji pozaszkolnej, ministerstwo wyjaśniło, że zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych, samorządy nie przekazują dotacji na takie dzieci, chyba że uczęszczają one do placówek prowadzonych przez podmioty inne niż jednostki samorządu terytorialnego.

Ministerstwo wskazało, że klasyfikacja budżetowa jednostek samorządu terytorialnego nie pozwala na wydzielenie kosztów dotyczących wsparcia dzieci w nauczaniu domowym w ramach sprawozdawczości finansowej. Niemniej jednak, analiza wydatków szkół niepublicznych z ponad 96 uczniami w edukacji domowej (dane SIO za 2024 rok) wykazała, że subwencja oświatowa w wysokości 448 mln zł dla tych szkół przewyższyła wykazane wydatki o 351 mln zł. Poinformowano również, że raporty o nauczaniu domowym za rok szkolny 2024/2025, w tym dane dotyczące liczby uczniów w nauczaniu domowym, zostały już opublikowane na portalu dane.gov.pl.

Na zakończenie, ministerstwo jednoznacznie oświadczyło, że nie przewiduje żadnych zmian dotyczących funkcjonowania edukacji domowej w ramach planowanej na 2026 rok reformy oświaty, nazwanej „Kompas Jutra”.

Odpowiedź Sekretarza Stanu Henryka Kiepury ma na celu rozwianie wszelkich wątpliwości zgłoszonych przez posłów oraz uspokojenie obaw środowisk związanych z edukacją domową w Polsce.