Przejdź do zawartości

Astronomowie odkryli najbardziej zwarty poczwórny układ gwiezdny

Z Wikinews, wolnego źródła informacji.
piątek, 6 marca 2026

Naukowcy korzystający z teleskopu TESS należącego do NASA zidentyfikowali unikalny układ gwiezdny oznaczony jako TIC 120362137. Jest to najciaśniejszy znany dotychczas system poczwórny typu 3+1, w którym trzy gwiazdy orbitują blisko siebie, a czwarta okrąża je w rekordowo krótkim czasie.

Odkrycie zostało opublikowane w czasopiśmie Nature Communications 3 marca 2026 roku. Międzynarodowy zespół badawczy, pod kierownictwem Tamása Borkovitsa z Uniwersytetu w Segedynie, ustalił, że wewnętrzny podukład trzech gwiazd zajmuje obszar mniejszy niż orbita Merkurego wokół Słońca. Najbardziej oddalona, czwarta gwiazda, znajduje się w odległości porównywalnej do dystansu między Słońcem a Jowiszem, a jej okres obiegu wynosi zaledwie 1046 dni, co stanowi światowy rekord dla tego typu struktur hierarchicznych.

Początkowo dane z satelity TESS wskazywały na obecność układu potrójnego z regularnymi zaćmieniami. Dopiero szczegółowe analizy zmian jasności oraz dodatkowe pomiary wykonane za pomocą spektrografu TRES w obserwatorium na Mt. Hopkins w Arizonie pozwoliły potwierdzić istnienie czwartego komponentu. Trzy wewnętrzne gwiazdy są masywniejsze i cieplejsze od Słońca, natomiast gwiazda zewnętrzna wykazuje parametry zbliżone do naszej dziennej gwiazdy.

Wykorzystując symulacje komputerowe, astronomowie przewidzieli również przyszłą ewolucję TIC 120362137. Za około 276 milionów lat dojdzie do serii połączeń między trzema wewnętrznymi ciałami niebieskimi, gdy wejdą one w fazę czerwonego olbrzyma. Ostatecznie układ przekształci się w system podwójny składający się z dwóch białych karłów, krążących wokół siebie z okresem około 44 dni.

Badanie tak rzadkich i gęsto upakowanych systemów ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia procesów formowania się gwiazd oraz dynamiki długoterminowej stabilności orbit w układach wielokrotnych. TIC 120362137 dostarcza cennych danych do testowania współczesnych modeli astrofizycznych.

Źródła

[edytuj | edytuj kod]