Polacy odkryli kolejną planetę pozasłoneczną
Z Wikinews, wolnego źródła informacji.
25 maja 2007
Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez dr hab. Andrzeja Niedzielskiego z Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i prof. Aleksandra Wolszczana z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii przy współpracy dr hab. Macieja Konackiego z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN dokonał odkrycia planety pozasłonecznej HD 17092 b.
Spis treści |
[edytuj] Gwiazda HD 17092
W centrum układu znajduje się czerwony olbrzym ok 2,3 raza masywniejszy od Słońca. Nosi oznaczenie HD 17092. Znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza w odległości około 355 lat świetlnych od Ziemi. Gwiazda jest znacznie bardziej zaawansowana ewolucyjnie (czyli starsza) niż Słońce. Nasza gwiazda dzienna osiągnie ten etap rozwoju za ok 5 miliardów lat. Czerwone olbrzymy to rodzaj gwiazd, które wyczerpały już w swych jądrach wodór. Źródłem energii staje się w nich fuzja wodoru w koncentrycznej otoczce wędrującej, z upływem czasu, ku zewnętrznym warstwom gwiazdy. Skutkiem tego jest grawitacyjne zapadanie się centralnych obszarów gwiazdy i ekspansja zewnętrznych. Rozmiary gwiazdy rosną, natomiast jej temperatura spada.
Andrzej Niedzielski twierdzi, że HD 17092 b jest już dziesiątą odkrytą planetą krążącą wokół gwiazdy zaawansowanej ewolucyjnie. Układy planetarne przy gwiazdach tego typu znajdowane są bardzo rzadko, z powodu aktywności gwiazdy (pojawianie się plam, pulsacje) utrudniającej precyzyjne pomiary.
Badania planet przy czerwonych olbrzymach pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy powstawania układów planetarnych, szczególnie przy gwiazdach bardziej masywnych niż Słońce.
[edytuj] Okoliczności odkrycia
Planeta HD 17092 b, jest pierwszym odkryciem dokonanym w ramach szerokiego przeglądu nieba prowadzonego we współpracy Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przegląd ten obejmuje około tysiąc gwiazd zaawansowanych ewolucyjnie, których prędkości radialne monitorowane są od czterech lat za pomocą teleskopu Hobby-Eberly w Teksasie (HET) o średnicy lustra 9,2 m.
[edytuj] Odkrywcy
W skład zespołu odkrywców wchodzą: dr hab. Andrzej Niedzielski z Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, prof. Aleksander Wolszczan z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii, dr hab. Maciej Konacki z Centrum Astronomicznego Mikołaja Kopernika PAN w Toruniu, mgr Grzegorz Nowak, doktorant w CA UMK w Toruniu, dr Gracjan Maciejewski, asystent w CA UMK, dr M. Shao i dr C. Gelino z Caltech/Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie, dr M. Shetrone z Obserwatorium McDonald w Teksasie i prof. L. Ramsey z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii.
[edytuj] Źródła
- Jan Pomierny – Polscy astronomowie odkryli planetę pozasłoneczną – Astronomia.pl, 24 maja 2007
- Centrum Promocji i Informacji UMK – Torunianie znaleźli planetę przy olbrzymiej gwieździe – "UMK na bieżąco", 24 maja 2007
